Dlaczego seniorzy potrzebują innej opieki higienistycznej?
U osób starszych częściej pojawia się suchość w ustach, cofanie się dziąseł, próchnica szyjek i korzeni zębów oraz stany zapalne pod protezami. Część z tych problemów wynika z wieku, część z przyjmowanych leków, a część z tego, że uzupełnienia protetyczne trudniej się czyści. Regularna higienizacja i dobrze dobrana pielęgnacja domowa pozwalają dłużej zachować własne zęby i wygodnie korzystać z protez.
Najczęstsze problemy w jamie ustnej po 60. roku życia
- Suchość w ustach – często skutek uboczny leków na nadciśnienie, depresję, alergie czy cukrzycę. Mniej śliny to słabsza ochrona przed próchnicą i infekcjami.
- Odsłonięte szyjki i korzenie – są bardziej miękkie niż szkliwo, łatwiej próchnieją i bywają nadwrażliwe.
- Choroba przyzębia – krwawienie, cofanie się dziąseł i ruchomość zębów. Zdrowe dziąsła to także mniejsze obciążenie stanem zapalnym dla całego organizmu, w tym serca.
- Trudniejsza higiena – mosty, korony, implanty i protezy częściowe tworzą miejsca, których zwykła szczoteczka nie doczyści.
- Mniejsza sprawność dłoni – utrudnia dokładne szczotkowanie i nitkowanie.
Jak wygląda wizyta?
- Wywiad – pytam o choroby ogólne i leki, szczególnie przeciwkrzepliwe i te, które mogą wywoływać suchość w ustach.
- Przegląd – oceniam zęby własne, dziąsła, błonę śluzową pod protezą oraz stan implantów i mostów.
- Higienizacja – usuwam kamień i osad z zębów własnych oraz okolic implantów, koron i mostów, a na koniec wykonuję fluoryzację, która chroni odsłonięte szyjki.
- Instruktaż – pokazuję, jak czyścić zęby, protezę i miejsca wokół uzupełnień, i dobieram akcesoria, które są wygodne w użyciu.
Pracuję w spokojnym tempie, z przerwami. Przy otarciach, niedopasowanej protezie lub zmianach na błonie śluzowej kieruję do dentysty lub protetyka.
Jak dbać o protezę zębową?
- Czyść protezę codziennie osobną szczoteczką do protez, nad umywalką z wodą lub ręcznikiem, żeby nie uszkodzić jej przy upadku.
- Nie używaj zwykłej pasty do zębów, szczególnie wybielającej. Jest zbyt ścierna i rysuje akryl, a w rysach łatwiej osadza się płytka.
- Pomocniczo stosuj tabletki czyszczące do protez, zgodnie z instrukcją producenta.
- Dbaj też o jamę ustną: delikatnie oczyść dziąsła, podniebienie i język, a zęby własne myj tak samo starannie jak protezę.
- Pytaj protetyka, czy wyjmować protezę na noc. Odpoczynek błony śluzowej pomaga zapobiegać stanom zapalnym i grzybicy pod protezą.
- Przychodź na kontrole, nawet jeśli nie masz już własnych zębów. Błona śluzowa i dopasowanie protezy też wymagają oceny.
Pomoc przy suchości w ustach
Pij wodę małymi łykami w ciągu dnia, ogranicz alkohol i płukanki z alkoholem, a przy dokuczliwej suchości zapytaj o preparaty nawilżające jamę ustną. Jeśli suchość zaczęła się po nowym leku, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu. Leków nie odstawiaj samodzielnie.
Warsztaty dla seniorów w Szczecinie
Edukacja seniorów jest dla mnie ważną częścią pracy. W marcu 2026 roku prowadziłam spotkanie w Akademii Seniora w Szczecinie. Mówiłam o doborze akcesoriów do higieny, radzeniu sobie z suchością w ustach i o związku zdrowia dziąseł ze zdrowiem serca. W listopadzie 2025 roku poprowadziłam warsztaty z higieny jamy ustnej na Morskim Uniwersytecie Trzeciego Wieku przy Politechnice Morskiej w Szczecinie. Tematem była profilaktyka i nowe rozwiązania w implantologii. Więcej o mnie przeczytasz na stronie o mnie.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji stomatologicznej ani lekarskiej. Autorka: dypl. hig. stom. Klaudia Bąk.